معامله با اشخاص حقیقی در گزارش فصلی
مقدمه
معامله با اشخاص حقیقی در گزارش فصلی یکی از حساسترین و در عین حال رایجترین موضوعات در حوزه حسابداری و مالیات است. بسیاری از کسبوکارها در طول فعالیت خود ناچار به خرید کالا یا دریافت خدمات از اشخاص حقیقی میشوند و در مقابل، فروشهایی نیز به این اشخاص دارند. نحوه ثبت و گزارش این معاملات در گزارش فصلی، نقش تعیینکنندهای در پذیرش هزینهها، جلوگیری از جرائم مالیاتی و کاهش ریسک رسیدگی دارد. عدم آشنایی با ضوابط قانونی و سناریوهای متداول، میتواند پیامدهای مالی قابلتوجهی برای مؤدیان ایجاد کند.
دفاع مالیاتی چیست؟
تعریف معامله با اشخاص حقیقی در گزارش فصلی
شخص حقیقی به فردی اطلاق میشود که به نام خود و بدون ایجاد شخصیت حقوقی مستقل فعالیت اقتصادی انجام میدهد. در گزارش معاملات فصلی، هرگونه خرید، فروش یا ارائه خدمات که یک طرف آن شخص حقیقی باشد، مشمول قواعد خاصی است. این اشخاص ممکن است فاقد پرونده مالیاتی باشند یا بهعنوان صاحب شغل، دارای کد اقتصادی معتبر باشند. تشخیص صحیح این موضوع، اولین گام در ثبت درست معامله محسوب میشود.
مشاور مالیاتی در پاکدشت
سناریوهای رایج معامله با اشخاص حقیقی
یکی از رایجترین سناریوها، خرید خدمات از اشخاص حقیقی فاقد کد اقتصادی است. خدماتی مانند حملونقل، تعمیرات، خدمات فنی یا مشاورههای موردی معمولاً در این دسته قرار میگیرند. در این حالت، معامله باید با استفاده از کد ملی شخص حقیقی در گزارش فصلی ثبت شود و اطلاعات هویتی بهطور کامل درج گردد. نبود فاکتور رسمی در این نوع معاملات، یکی از چالشهای اصلی حسابداران است.
سناریوی دیگر مربوط به خرید خدمات از اشخاص حقیقی شاغل و دارای پرونده مالیاتی است. افرادی مانند مهندسان، وکلا، پزشکان و مشاوران آزاد در این گروه قرار میگیرند. در این حالت، ثبت معامله با کد اقتصادی شخص حقیقی انجام میشود و موضوع مالیات تکلیفی اهمیت ویژهای پیدا میکند. عدم کسر و پرداخت مالیات تکلیفی میتواند باعث رد هزینه و اعمال جریمه شود.
فروش کالا یا خدمات به اشخاص حقیقی نیز از دیگر سناریوهای متداول است. در بسیاری از موارد، این فروشها به مصرفکننده نهایی انجام میشود. بسته به مبلغ معامله و دستورالعملهای سازمان امور مالیاتی، ممکن است ثبت اطلاعات خریدار بهصورت جداگانه یا تجمیعی انجام شود. تشخیص صحیح این موضوع، از بروز مغایرت در گزارش فصلی جلوگیری میکند.
پرداختهای متفرقه به اشخاص حقیقی مانند حقالزحمههای موردی، پاداشها یا هزینههای ایاب و ذهاب نیز باید با دقت بررسی شوند. ماهیت این پرداختها تعیین میکند که آیا مشمول مالیات تکلیفی هستند یا خیر و چگونه باید در گزارش فصلی انعکاس یابند.
چالشها و ریسکهای مالیاتی
مهمترین چالش در معامله با اشخاص حقیقی در گزارش فصلی، نقص اطلاعات هویتی و مستندات است. ثبت اشتباه کد ملی، انتخاب نادرست نوع معامله یا بیتوجهی به مالیات تکلیفی، از جمله خطاهای رایجی هستند که میتوانند منجر به جرائم مالیاتی شوند. همچنین مغایرت بین گزارش فصلی و دفاتر قانونی، ریسک رسیدگی را افزایش میدهد.
کاهش مالیات امکان پذیر است؟
راهکارهای کاهش ریسک
برای کاهش ریسکهای مالیاتی، توصیه میشود پیش از انجام معامله، مدارک هویتی اشخاص حقیقی دریافت شود و قرارداد یا رسید معتبر تنظیم گردد. استفاده از چکلیستهای کنترلی پیش از ارسال گزارش فصلی و بهروزرسانی دانش حسابداران نسبت به بخشنامههای جدید، نقش مؤثری در پیشگیری از خطا دارد.
جمعبندی
معامله با اشخاص حقیقی در گزارش فصلی، اگرچه امری اجتنابناپذیر است، اما نیازمند دقت و آگاهی کامل از مقررات مالیاتی است. شناخت سناریوهای رایج، ثبت صحیح اطلاعات و رعایت الزامات قانونی، نهتنها از جرائم مالیاتی جلوگیری میکند، بلکه شفافیت مالی و اعتبار کسبوکار را نیز افزایش میدهد.
